Xaboizko poemak ispiluan

tiktak

2006-10-10T00:40:00.001+02:00

tiktak

2006-10-10T00:40:00.000+02:00

Puntu eta aparte

2006-09-03T23:04:00.000+02:00

Lehen saiakera hau aberasgarria izan da, duda barik, eta etorkizunerako eskola paregabea.

Hontxe hurrengo pausuaren momentua da: bilatzekotan arin aurkituko dozue etxe barria.
Este primer intento ha sido enriquecedor, sin duda, y una gran escuela para el futuro. Zuen hitzak han dagoz jada, ezer ez dalako galtzen.

Aio!

Udabarriko kontuak

2006-05-06T23:29:00.000+02:00

Hanpatuta dabiltza gazteak. Ator barriak, kolore bizietakoak, eta denbora luzean -gomina hatzamarretan- orraztutako uleak. Alkohol usaina irribarren erpinetatik at darie, goiz da ondino, garagardo parea, izkinako botigan erositako vodka merkerik apika.

Mailadiak irentsi egiten dauz, jantokian barna eroanez. Badoaz. Argi laranjak begien kontra leher, musika bihotzeraino, hanketara, ahora. Erritmoa hartu, bam, bam,bam, bam, badoaz.

* * *

Neska lirain bati eskatzen deutso ron-kola. “Tio no mezcles, que es malo” lagunak, barreka. Pi pi pi titititiri, pipipi pipi titititiri.... Neskak botilan lotzen dau begirada - “sabes que, que no ha sido capaz de mirarte a los ojos, así que algo...”- eta Coca Colaz blai eginda isiltzen dabez biok izerdi nahiak. Beti errepikatzen dabe jolas bardina, umeak dira, gara, no problem. Tuturu tu tutu tututururu...

* * *

Goizaldean, badoa, eskaileretan gora, jantokiak botaka egiten dau, gazteak logeletara, egunsentia bakardean, biluzik ikusi nahi dau kristalezko bitxoak. Ganbarara sartu eta ohearen parean daukan egutegian, maiatzeko lehen egunak ilunduta dagoz. Azaroa, txoriena litzatekean jolas honi hasiera emondako garaia, zakarrean itotako egutegian dago. Beste egutegi baten: argazki ezberdinak, esperantzaren partez oroitzapenak.

Urrunean entzuten dan musikaren -tiritiriii- azken hasperenaz, etzundu egiten da. Akaso, azkenean, hainbeste joatearren, ez da helduko.

Bosniako turistak

2006-05-05T15:36:00.000+02:00

"Oso pozik gaude beraiekin. Ez dira batere zalapartatsuak, eta diru asko darabilte, edozein turistak bezala". Aleman traketsa erabiliz dioz hitz horiek, Stuttgart-eko manufaktura-katean lanean ibilitako hiru urteetan ikasi eta denboraren joan-etorriaz trakestua.

Andrak bere irrifarre plastikoa darabil, ostatuko bezero guztientza berdina, puntu eta jarraitzat. "Gainera, batzutan euren emazteekin datoz. Hemen egiten dute lo, zuek zabiltzaten tokian." Barre egiten du, eskumako besoaz gure gainean den pisuari seinalatuz. Guda ostean guztiz berreraikitako eraikin bateko 2. eta 3. solairuak hartzen dituen ostatu bateko ugazaba da. Lehenengo solairua famili-etxea da, duela hainbat hamarkada Mostar inguruko herrietatik etorriko senarra eta biak bizitzeko darabiltena. Portzelana eta plastikozko Ama Birjin eta mota guztietako oihalez apaindutako salan telebista panoramiko handia dago, pay-per-view partiduak ikusteko futbolzaleak biltzen diren tabernen antzekoa. Soinua kenduta, Hegoamerikako telenobela iger daiteke, bosnieraz idazpetua.

"Datozen egunetan ikusiko duzue. Gaur egun ez dira asko gelditzen, baina hiritik pasioan ikusiko dituzue, ziur". Zenbat soldadu gelditzen diren galdetzen dugu. Bidaiatzen gabiltzan hiru lagunok zifra berdintsuak genituen buruan, erantzuna entzun orduko gure begiraden arabera. "Esan nizun gutxi daudela ba, 2.000 edo". 100.000 biztanleetara heltzen ez den hiri baten, bere polizia propioa eta nazioko ejerzitoaren taldeak dituena, 2.000 soldadu atzerritar.

Guda garaian, UNPROFOR, hasieran Kroaziara zuzendutako Nazio Batuen bake-taldea, Bosnia - Herzegovinara zabaldu zuen lan-eskualdea. Geroago, behin Dayotneko hitzarmenak 1995eko azaroan sinaturik, OTANek hartu zuen lekua, eta 2004ean, aurrez aurretik antolatutako egutegiaren arabera, Europar Batasunak bere tropak bialdu zituen erakunde atlantikokoen partez.

Lehen egunean todoterrenoetako matrikuletan margoturiko banderak, alkondaretako sorbaldek, laguntzen ziguten gure alboan zeudenek frantzes, alemaniar, italiar edo espainiar ziren ezberdintzeko orduan. Baina ikusmena ohituz doa. Alemaniarrak sotilenak dira, zaila da ezberdintzen dituen gakorik aurkitzea. Espainiako tropek Espainiako banderatxoak daramatzate autoetn izkinaren batean, eta arinago gidatzen dute, fidatuta edo. Italiarrak ezberdintzea erraza da: goikalde txuriko auto urdinak, beti hainbat ibilgailuetako taldeetan, bi edo hiru pertsona daramatzaten furgonetak. Joku paisajistiko lazgarria bi egunetan bereganatzen da, laugarrenean aspergarri bihurtu, ostera; ulerterraza da hamabost urteko egonaldiaren osteko axolagabetasuna.

Edonola ere, Mostarretik soldadu-turistarik ikusi barik joan ginen. Hirian geldituta ikusi genituen urriak -egoitzak 10 bat kilometrotara daude- lasai ibiltzen ziren, aparkalekua zaintzen duen tipoari ordaintzen zioten. Baina ez ziren turistak. Uniformea, botak, etengabeko mugimenduak, muga zeharkaezina marrazten zuten.

Egun pare beranduago, Sarajevon, Europar Batasuneko bandera duen autobus txuria gelditu egiten zan Liburutegi Nazionalaren aurrean, Stari Grad -hiriaren alde zaharra- bihotzean. Barnetik, alai eta pozik, ezker sorbaldan alemaniar bandera zeramaten berrogei bat gizon irtetzen ziren. Asko, gehienak, lehen tabernara doaz arineketan eta Ozjusko bat, kroaziar garagardoa, eskatzen dute. Txantxetan eta erretzen dabiltza. Zaharrago ematen duten hiru soldadu, maila altuagoko ofizialak -txanoek salatzen dituzte- erreka paretik doaz. Lehen zubiaren parean gelditu eta posizio egokia bilatzen dute. Zuzendu, eta desarratu egiten dute -klak!-.

Flasha agertzen da, argazki kamera hondatuta egon behar du nahitaez. Armarik ez eskutartean.

Kroazia, arriskuan dagoan bitxia

2006-05-05T12:35:00.000+02:00

Italiatik Esloveniarako bidean bidaiariak suma dezakeen aldaketa bakarra muga-postuak eta basoak dira, mugaren ekialdera ez baitituzte oraindik basoak akatu garapenaren izenean. Etxeen kolore horixkak, geltokiek, eguzkiak, amaigabeko marroi eta orlegi apaletara bihurtzen dira. Apirilaren hasieran desagertzeke dauden izotz-puskak han hemenka. Besterik ez. Leiho berdinak, autobus berdinak, trafiko-seinale berrriren bat. Kroazian, beste hainbeste. Itsasoa bere, bere nortasunarekin hainbat herriren izatea definitu duena, berdin-berdina da mugaren alde batera eta bestera.

Kroazia eta Eslovenia ezberdintzen dituen egite bakarra Kroazia oraindik Europar Batasunaren barne ez dagoela da, Esloveniaren aldez. Kroazian sentimendu abertzalea nagusi da, herri-heroi barriak ditu, sinbolo anitz eta auzokideekinganako lehiak ezagunak dira, eta halere, kroaziar gazteriak eta hezkuntza zabaleko pertsonek onartzen duten bezala, euren mugakideekin zuka ibili behar dira, berdintasunean: hamaika guda eta lazeria igaro dituzte elkarrekin. Iragana perspektiban behatu eta zauria uzteko bide bakarra da; oroimenerako beste edozein hurbilketa mingarri litzateke, zentsugabekoa, etengabean azalean hazkura sentitzeko zarakar txikiak behin eta berriro ateratzea lez.

Edozelan ere, Kroazioak badu Europar Batasunean sartzeko orduan mesfindantzarik. Buruzagi politikoak erabat konbenzituta badaude ere, gizartearen iritzia oro har mesfidati edo kontrakoa da, eta Europa eurena den guztia, hainbeste hildako kostatu zitzaien kontrola galduko duten kontextu lez ikusten dute. Izatez, bada uste sendo bat Kroazian, Ante Gotovina - Auzitegi Internazionalak epe luzean bilatutakoa eta duela hilabete gutxi Tenerifen atxilotutako militarra - erdiguen duena: hura izango dala Europar Batasunak Kroaziari Batasunean sar dadin erabiliko duen presio-puntua. Dubrovnik-en, hormetako margo guztiek herriko "izar"miresten dituzte: Torcida, hiriko futbol taldea, eta Ante Gotovina bera. Herri nortasuna finkatu behar duten eskualdeetan, idolo-beharrizana agerian da beti.

Kroazia EBan sartzeak ekar litzakeen ondoro ekonomikoetaz aparte, hura izango lukeen eraginari buruzko kezka eguneroko gaia da. Kroazia, Adriatikoko paradisu, mila uharteren kostalde eta itsasora eskegita dauden herrien gordeleku, tximinia altu, jeneru-kamioi, autobidez betetako txoko... eta sare indsutrial handi batek nahitaez erantsita daramatzan elementu guztien beldur da. Batazbesteko soldata Europakoaren azpitik -600 euro- duela, badakite zabalik dagoen merkatu baten eskulan merkearen bila dabiltzanen enpresarien harrapakin litzatekeela badakite. Eta Kroaziarrak, betidanik euren itxaropena turismoan, garapen pausatuan, izan dutenak, nahasita sentitzen dira burrumba hau dela eta.

Euren iritzia bi planutan dabil kolokan: bizi duten lurrarenganako amodioak itsasora jaisten diren pinu berdeak, zeharkaezineko txokoak... berezkoaren enkantua azken finean, ikusten jarraitu nahi du, baina logika matematikoak sentimendu berekoia pizten dau: larritu gabe gaileta goxo horrek, itsasaldeko lursaila, auto berri bat erosi ahal izatea... BEgiak utzi eta kostaldea urbanizazioz gainezka, fabrikak barrukaldean, turismo errazena Aste Santuan... imajinatzen dute, eta horrek izutu egiten ditu, euren arazoak Hamburg-en jaiotako burokrata batek Bruselasen ezatabaidatzeak izutzen dituen bezala. Baina begiak zabaldu eta patrika hutsen pisua sentitzen dabe, eta dagoeneko ez dakie begiak zabaldu edo ez, eta hasperen egiteko indarrik ere eskapa zaie.

...

2006-04-01T17:25:00.000+02:00

Elkarrizketa Pérez Reverterekin

2006-04-01T17:21:00.000+02:00

(parentesia londresekiko)

Duela aste parea, irtetzeko gogorik ez baina lo egitekorik ez dauen gau horretako batean, derrepentean aurktu neban TVEk ezustean berpiztutako saio bat: El Loco de la Colina. Aurkezleari, Jesus Quintero handiari, gustura igertzen zitzaion aurrez aurre zeukanarekin: Arturo Pérez Reverte. Begirune handirik ez dut berarengan, baina dudarik gabe arintasin eta hitzegiteko orduan argitasun oso handiko tipoa.

- “Los mecanismos para llegar al poder tienen ciertos filtros que impiden a los honrados llegar al mismo”.
- “Creemos que todo tiene solución, pero a veces no la hay.”
- “Mientras haya desesperación (...) el terrorismo seguirá existiendo.”

Hor daukazuez hiru lerroak, danon gozamenerako. Honi buruzko hitzak, beti bezala, gustura onrtuak izango dira.

NOTA: Berez gaztelaniaz idatzitako sarrera.

Altxorra Thames ibaiertzean

2006-04-01T17:17:00.000+02:00

Tate Modern galeria, orain dala sei urte eskas zabaldua -2000ko maiatzak 12- milurte barriaren ondorioz, Londreseko ikusgarri nagusi eta mundu mailako arte garaikideko galerien artean erreferentzia-gune bihurtu da.

Museoaren eraikina, Thames ibaiaren uhertzean eta Saint Paul ezaguna aurrez aurre duen zentral termoelektriko zahar baten dagoena, galeriako kontzeptuaren preludio eta metafora da. Etengabeko harridura. Bilboko Guggenheim edukinagatik baino edukiontziagatik ezagun dan heinean, Tate-k jakin izan dau bide arriskutsu hori baztertzen.Kanpotik zikindutako adreilu koloreak Herozg eta De Meuron-ek ondo apaindutako industrializazio bortitza iragartzen dau. Barrutik, ordea, begiak ia ez dira kapaz ikusten ari direna gordetzeko.Artelan ikaragarriak lan faraoietarako prestatutako hall batean.

Goiko solairuetan planteamendua arruntago bilakatzen da, baina erakargarria edozelan ere. Baliabideak anitzak dira eta lan konplexuenganako apostua egin da. Berorrek sofa eroso batzuetan bota eta hall nagusiko handitasunean geldi dezake begirada, edo buelta emanik, Cyti londontarraren soslai kotorrari aurre egin kristal asentimentalaren babes bakarrarekin.

Zentzuetarako nahikari, indiferentziarako sendagai, norberaren dogmak isilarazi eta besteen lanean bere kezkak isladatuta ikusiz galderak esnatu nahi dituenarentzat derrigorrezko bisita.

Adi: Tate Modern-a, sarrerako kartelak diotenez, "is changing". Une honetan artelan guztiak lekuz aldatzen dabiltza, eta baliteke hainbat gela itxirikk egotea. Baina edozerrek du alde positiborik. Gaur arte gordeta egon diren lanak ikusgai dira. "Poesia eta Ametsa", hirugarren solairua, aukera paregabea da.

NOTA: Berez gaztelaniaz idatzitako artikulua.

London and the others

2006-03-18T14:58:00.000+01:00

"Excuse me", "Sorry", horrek izan dira azken egunotan gehien entzun ditugun hitzak.
Taxiak nonahi eta bi pisutako autobus gorriak. Londresen ibili gara. Laster, hainbat hitz.

Egunerokotasuna txuri-baltzean margozten.

2006-03-17T15:29:00.000+01:00

Argazki poesia. Hori da Chema Madoz-ek eskaintzen deuzkuna oraingoan aurkezten dauan antologian (2000-2005). Eguneroko objektuen arteko erlaziotik abiatuta eraikitzen dau, atal bezala existentziaren zati kasualak erabiliz; deseraikuntza hutsetik "margozten" dau, edozein errealitate edozein unetan konposatu eta eraldatua izan daitekeela erakutsiz.

Badirudi Madoz-ek artistaren izaera iragankorra, bere alderik samaritarrena, bereganatu dauala. Arteak planteatu egiten dau, inoz ere ez imposatu. Berak badaki, onartu egiten dau eta hastapen honegaz lakrikuntzen dau. Imposaturiko ordenu naturalei burla egiten deutse, magia pragmatikoaz erakutsiz agian dana ez dala posible, baina asko bai.Ikuspuntu zuzenetik behatzeagaz nahiko da.

Margolan handi eta nabardura goxo, piano eta xake-irudien elkartrukaketa baten -ikuslearen begietara laburregia- logikaren oinarriak apurtzen dira. Edozein hormatan iltzatutako iltzetik eskegita egon daiteke sumendi bat, eta inorentzat ez da harritzekoa. Liluratu egiten dau. Dana dago danaren menpe eta ezer ez da mugiezina.

Madoz, argazkilaritza sari nazionala, negatiboarekin berean dabil eta argi emariak menperatzeko gai da, bere abestiaren laguntzaile egiten dauzan arte. Lausoki eskaintzen deutsaz ikusleari ikuspuntuak, eraikitako bakuntasunera salto egiteko abiapuntua. Lerroetana garbitasuna bilatzen dau, galdekatuta izaten ari dan objektuan erdiratzea arreta, une horretan merezi dauan nagusitasuna eskaintzea.

Eraikibidean dabiltzan munduekaz amestarazten dau, proposatzeagaz bakarrik dana sortu eta eraldatzeko aukeragaz.

Urtetzean, madrildar Bide Nagusiko zaratak eguneroko errealitatarea bueltarazten gaitu, baina esperientziak merezi izan dau.

Maiatzak 21erarte, Fundación Telefónica-ko erakusketa gelan.

Paradisua aurkitu dabe!!

2006-03-17T15:02:00.000+01:00

Gaur munduko komunikabide nagusietara ohituta gauzkaten gatazka normalizatu eta sasi-istorioetatik ezberdina zen berria heldu da.

Paradisutik hurbilena aurkitu omen dabe, gizakiak inoz ez zapaldutako lekua; animaliak ez dira gizakien beldur eta inoiz ikusi gabeko espezieak dagoz. Berria BBCren eskutik helu a, baina ordu gitxitan ya komunikabide nagusi guztiek errepikatzen eben.

Ni izan banintz hara heldutakoa, ekintza bakar batean batu izango nituzkean aukerarik berekoi eta eskuzabalena. Astiro zeharkatu ostean, paradisuko hegaztiak nire gainean gelditzea itxi ostean, begiak itzi eta soinu guztiak bereganatu ostean, behin nire begiek kolore guztiak gordeta izan, kaminu beretik egin izango nuen buelta eta babesleari esan "sentitzen dogu, erratuta genbilen, ez dago gauza barririk".

Paradisua paradisu da amaitzen dan unerarte. Gizakiok oparo dakigu hortaz. Goi Amazoniako erkidegoak paradisu ziren gizaki txuriak txurien gaixotasunak sendatzeko txurien sendagaiekaz heldu ginen arte, eskatu gabeko aberrien eraikitzaile. Afrikako lautadak paradisu ziren sutautsak airea bete eta enclosure-ak elefanteari lekua kendu zioten arte. Gabon, Gineako oihanak paradisu ziren iparraldeko txupopteroak, petroleoak mugiduta, dana suntsitu genuen arte. Machu Picchu paradisu zan, Peru Rail heldu zan arte. Yucatango lautada paradisu zan errepideak zabaldu eta denborak oztondu nahi eta jakin izan ebazan tenpluak aurkitu genuzan arte.
Leku guzti horrek eta beste asko paradisu ziren nonor, bere jakitura egarriak, diruaren hotsak edo ezjakintasun baldarrak mogiduta leku horrek paradisu izatetik iraganeko entziklopedietan paradisuaren adibide izatera eroan ebazan arte.

Gizakiok, gero eta argiago ikusten dot, Lurrran egon dan bizkarkoirik handiena gara. Beste bizkarkoiekaz daukagun ezberdintasun bakarra gure asmakizun gaitasun handiagoa da -argitasun deitzera ez naz ausartzen-, eta luzaro izan garela kapaz baliabideak luzatzeko eta gure patua ekiditeko. Ester Boserup izeneko ekonomista baten ustez, gizakiok baliabideen gainean egiten dogun sakadak gure burua argitu eta baliabideak hobeto erabiltzeko sistema sinesgaitzak asmatzera garamatza, biziraupena izeneko lasterketa ero honetan aurrera jarraitzen lagunduz.
Dinoena egia da, baina muga baterarte. Baliabideak ez dira agortezinak, eta potentzialki izatera heldu zitezkeen arren, giza argimena ez da amaitezina.

Paradisu barria aurkitu dabela diote, nire ustez gaur Paradisuaren heriotza bizi izan dogu. Urruneko Indonesiatar Ginea Berriko leku hau lehenik zientzilarien esuektatik igaroko da, geroago neurona gitxiko eta zapata handietako turistei zabalduko da. Indonesiako gobernuak, elkarte ezagun baten laguntzarekin, garapen mantengarriko plan bat aurkeztuko dau. Baina leku honek atzo ez zuen inolako planik behar. Bere burua gidatzeko kapaz zen.

Historia behin eta berriro errepikatzen da, zerekin errepikatu ez daukagun arte.

Gorrotoaz eraikitako alanbradak bihotzetan, nonahi

2006-02-07T01:58:00.000+01:00

Inbidia unibertsala eta, uste dot, behin betikoa da. Badirudi sentimendu on guztiak – poza, maitasuna, adiskidetasuna - laburrerako izatera kondenatuta dabiltzala, lausoki hiltzera, eta bizitzaren alde txarra baino ez dala geldituko. Badirudi gorrotatzea berezko gauza dala, betidanik izkutuan dabilela eta, behin agertuz gero, adikzioa sortzen duela.

Egun txarrak joan dira, eta txarragoak datorkiguz; heldu da unea noz gauetan lo hartzeko modu bakarra leihotik at ez begiratu eta egunerokotasuna opil handi eta goxo bihurtzen duten ñabardurekaz gelditzea dala.

Galderak erantzunen gainetik dabiltzanean

2006-01-26T21:59:00.000+01:00

Ez neukan idazteko intentziorik otsailaren 18rarte, behin azterketak amaituta arnasik hartzeko izan arte. Baina gaurkoak merezi dau arreta une bat, geldiune bat egitea, lasai gelditzea eta pentsatzea. Palestinan, parlamenturako hauteskundeetan, Hamas mugimenduak 132 aulkietatik 76 lortu dauz. Gehiengoa, politikaren bidea bakardadean ibiltzeko nahiko.

Palestinan gertatzen ari dana beti goibelu egin nau, inoiz ez dodalako ulertu erraldoia umearen kontrako borroka hau, inoiz ez dodalako ulertu nondik datorren estatu juduaren zilegitasuna eta palestindarrak noz eta zelan bilakatu ebezan historia honetako txarrak. Baina aitortu behar dot gaurkoak kezkatzen nauala. Asko.

Hamas-ek armak itzi behar dauz bere gobernuaren zilegitasuna onartu daiten, baina, baztertuko dau Israelek errepresioaren bidea? Baztertutko dau “hilketa selektiboen” politika? Aspaldi nabil ulertuezinean mosaiko honetako txokoren baten astoratura, nonoiz ibili izan banaiz ulertzearen bidetik libre.

Larritzen nau. Al Fatah-k eskaintzen eban aukera -jarraipena, baita borondate eskasa ere hainbat arlotan- ez zan onena, baina ezer gitxi dakigu Hamas-ek jarraituko dauan norabideari buruz.

Mundu mailako arduradunak, arrazoi ezberdinengatik ziuraski, kexkatuta dabiltza oso. Ez da ahazteko bezalakoa Europar Batasunak Palestinako funtzionarioen soldatak ordaintzen dauzanaren datua.

Normalean jendeak kazetariengandik erantzunak espero dauz, errealitatea modu apalago baten irensteko modua. Baina gaurkoan ez dakart zorroa erantzunkin; burua eta bihotza galeraz beteta doaz.

Zeintzu dira aldaketa honetarako arrazoiak? Zer nahi dau palestinar herriak eta norarte heltzeko dagoz prest? Noz onartuko dabe munduko agintariek palestindarrei euren herria kendu deutsiela? Noz irakurriko da historia gertakariei so, eta ez iritzi-zutabeei?

Noz ulertuko dogu herri baten ardatza ez dala estruktura ekonomikoa, jendearen sentimenduak baino?

Balkanetara

2006-01-26T21:56:00.000+01:00

Bai, Balkanetara goaz. Apirilean joan behar dogu, eta blog eder bat prestatu dogu nahi dauanak irakur eta ikus dezan.

Gonbidapen zibernetikoa da hau; sarrera dohan.

BALKANAK 06

Estatut gora, estatut behera.

2005-12-28T20:35:00.000+01:00

Atzo amaitu zan epea alderdi politikoek Kataluniarako estatut berrirako euren aldaketak proposatzeko, enmienda famatuak.

Betiko zirkua, betiko hitz hutsak. Para variar.

P.D: Norbaitek ez badauz irakurri PP eta PSOEk egindako enmiendak, gomendio bat: badago gauza hoberik egiteko bizitza honetan.

159rako poema bat.

2005-12-28T20:22:00.001+01:00

Bada tipo bat, gugandik oso hurbil bizi dana -izatez, korridoreko bestaldean, 154ean- poema bat idatzi deuskuna. Guretzat. Mereziko bagenu moduan. Carlos da gure poeta pribatua, Ciudad Realekoa. Injenieritza bat ikasten dauen arren, letretan eroso dabil, antza. Gutako gehienok baino gehiago bai, ziur.

Caparsol -holan sinatzen dau- badauka bere blog propioa; irakurtzeak merezi dau. Heltzeko, sakatu hemen.

Loa de la 159

Como el candor del hogar,
la voz no cesa en su interior,
lugar de paso para unos,
centro de ellos dos

Nunca falta la ironía,
ni el buen vino, ni el calor,
pues jamás la camaradería,
había sido entendida mejor.

La chapela bajo el brazo,
princesita de otro yo,
sonríe el amigo íbero,
en profunda exhalación;

Alzando la copa al aire,
brindan por la vida y su color,
si alguna vez existió el tiempo ,
no sé como, aquí paro.

El azar los ha unido,
qué criterio de razón,
mas no es envidia lo que tengo
sino profunda admiración.

Caparso

Herriak badauka esatekorik politikan

2005-12-19T12:47:00.000+01:00

Alaitzeko arrazoirik badago gaurkoan. Hemendik 8.000 kilometrotara, hain urrun daukagun baina hurbil sentitu beharko genuen txoko batean, itxaropenerako argitxo bat piztu da gaurkoan.

Bolivian, Evok irabazi dau. Evo Morales, meaztegiateako familia batetik datorrena, Chapare aldera egin eban bere familiarekin ume garaietan, meaztegia itzita jada barazki batzuk landatu eta jateko zer izateko esperantzagaz. Baina estatuak importaziorako aranzelak ezabatzean, kampotik zetozten jaki askoz merkeagoak bete ebezan merkatuak eta Chapare aldeko nekazarientzat koka hostoa bihurtu zan aukera bakarra.

Evo Morales, emaitza ofizialen zain ondino, Boliviako lehen lehendakari indigena bihurtu da. Indigenak nagusi diren herri batean, estatuko historian zehar ez da egon euretariko bakarra ere herriaren buruan. Bihartik aurrera, aymara bat egongo da. Altiplanoa ondo ezagutzen dauena, oihan aldea eta tarteak ere ondo ezagutzen dauzena. Bolivia barruan Estatu Batuetan baino gehiago ibili dana. Lehena.

Azken hileotan gero eta pentsamendu arrazionalagoa erakutsiz joan da Evo. Politika ezagutzen dau, sindikalismotik hasita eta Parlamenturarte, zeinen kide izan zan handik bota eben arte "subersibo"tzat joz. Gauzak ez dira erraz ibiliko, Senatuan ez direlako ziuraski nagusi izango, eta gainera, herritarrek lehengo biderrez euren eskualdeetako lehendakariak hautatzeko aukera honetan, 9 eskualdeetako 7tan alderdi atzerakoiei emon deutsielako nagusitasuna.

Edozelan ere, aurretik dagozan urteak aukera berrietara zabaldutako bidea dira. Bolivian herriak eskatu egiten dauz, eta beharrezkoak dira, erakunde-aldaketa sakonak, eurena danaren gaineko kontrol handiagoa, eta, batez ere, herria izatea edozein erabakiren erdigunde. Herria eta ez makroekonomia, hau herriaren zerbitzurako baino ez dalako zilegi.

Evorentzat aurretik lan handi lehendakariorde apropos batekin, espero dogu lan talde on batekin. Aurretik banatu eta polarizatutako herri baten berreraikitzea. Evo ez da Eva eta ez da bizi paradisuan, baina haruntzako pausua ematea tokatu jako.

EEES edo Europaren akatsa

2005-12-19T12:06:00.000+01:00

Azken egunotan ez dot idatzi mendialdean ibili nazelako. Mendialdean baina ez mendian. Ez dot ibilbide handirik egin, ezta txori-kanturik entzun. Colmenarejon egon naz, gure Unibertsitateak Madrileko mendialdean duen hirugarren kanpus ezezagun horretan. Zerua -ozkarbi- ez dogu ia ia ikusi, batzar gelako leihoetan gortinek sarrera debekatzen eutsielako eguzkiari. Akaso jantokian, han bai, han kristalezko leiho handiak egozan.
Azken hiru egunetan, ikasleen arduradun nagusiak batu egin gara han, momentuko egoera aztertzeko eta aurtengo lan norabidea ezartzeko. Errektorea eta fakultate ezberdinetako dekanoak izan doguz han, hainbat erretoreordezko eta idazkari nagusi bera ere. Beti handik goitik dauzenak, behera inoz gitxitan agertzen direnak. Han egon dira, gorbata barik, mendira eroaten daben jertseaz, gure altura berdineko aulkietan jesarrita eta gure galderei erantzuten, gure iritzia, ikasleena, entzuten.
Gai guztien artean, zalantza barik adieraz daiteke Bolonia izan dala -eta izango da- gehien kezkatzen gaituena. Zorionez unibertsitatetik barrurako gaiak nahiko ondo dabiltza, eta horretan aurrera egin behar bada ere, askoz ere zorigaitzekoagoa da orain EEES (Espacio Europeo de Educación Superior) gaia.
Fakultate guztietako ordezkariak -injeniruetatik hasi eta kazetarietaraino- zalantza asko adierazi dabez. Lar. Zalantza mordo horretatik lehen ondorio argi bat atara dogu han ibili garenok: informazio eskasa dagoela, eta dagoena txarra dala. Eta orduan heldu da txarrena.
Errektorearekin hizketan jatorduan, kexkatuta zebilen ikasle hau, larritu egin da. Asko. Asmakizun oso baliagarri bezala saltzen deuskuen EEES dalakoa, ez da existitzen. Ideiaren fundamentua oso oso ona da, Europa barruan mugimendua asko erraztuko ebalako, eta bere helburua globalizazio ekonomikoa bada ere, nik naahiago dot giza eta kultura aberastasunaren aldetik ikustea. Arazoa ez da ideiarena, arazoa, zoritxarrez, pragmatikoa da.
Sistema barri hau 2010erako prest egon behar da, baina ministeritzatik ondino ez da bide zehatz bat ezarri. Ministeritza, ondino, ez dabe erabaki ze gradu egongo diren. Teorikoki graduak ikasketen orokortzera jotzen badabe, jakin izan dogu orain Injenieritza aeronautikoa dana, bi gradu ezberdinetan banatzeko asmoak daukiezela. Eta holan plan guztiarekin. Inkoherentzien katea.
Politikoentzat aldaketa handiegia da hau, eta ez dakie zelan zuzendu. Unibertsitateetatik lanean dabiltza zentzuzko zeozer antolatzen, baina ondo dakie 2007an ministeritzak bide bat adierazi beharko dauala nahitaez eta orduan aurretik egindako lana zakarrontzira joango dala atoan. Errektoreari igarri neutsan nekea, etsipena. bere hitza bakoitzarekin eskapa egiten zan politikoenganako ulertuezina. Bera politiko ohia bada ere, beste garai batekoa da, beste joko-arau batzuk bizi izan dauz. Labur esanda, potroetaraino dau ministeritzako tipo eta politikoetaz.

Eta zer esan behar dogu ikasleok honetan? Politikoen hitzetan, Boloniako deklarazio famatuaren hitzetan, ikaslea hezkuntza sistemarn erdigune bihurtuko da. Izan daitela horrela. Ikasleko orain aukera paregabea dogu. EEESa ez dogu geldituko -gure aldetik burugabekeri handia litzateke-. Ikasleok egin behar doguna ministeritzaren bulego guztietan egotea da, errektoreei estutu eta unibertsitatetik bertatik gure iritzia eta indarra sortzen dan arau orotan sartu behar dogu. EEESaren planteamendua ona da, baina gure esku dago bide zuzenean mantentzea eta aukera historiko hau joaten ez iztea.

Afari politiko bat

2005-12-16T15:15:00.000+01:00

Aparteko afaria izan genun atzo erresidentzian, ordu batak inguru amaitu zana patxaran tragua eskuan. Isaura Navarro etorri zan, Izquierda Verde-IU alderdiko kidea eta parlamentuko kidea, elkartetik antolatu dogun "Qué quiere ser España" hitzaldi-txanda zabaltzelko.
Zortzirak inguru heldu zan erresidentziara -auto ofizialean-, eta hitzaldi oso apal baten ostean -bere alderdiaren idearioaren irakurketa zirudiena- hasi zan alde interesgarria. Berrogeitahamar pertsona inguru gengozan erresidentziako areto nagusian, eta galdera ugari agertu ziren, alde guztietatik, IUko militantea dan tipo batengandik hasita, liberal amorratua dan kiderarte. Galdera asko eta oso onak, IUk norarteko autokritika egiten dauen edo egin beharko zeuenetik hasita, eurek defendatzen daben eredu federalaren kontraesanetararte. Aldekoak eta kontrakoak, ikuspuntu oso aberats eta aldekoak, ordu batez benetako demokrazia sortu zan han: danok geneukan hitzegiteko eskubidea. Danok ikasi gendun zeozer. Faltan botatzen da Parlamentuan horrelako giroa, faltan botatzen doguz herritarrok gure ikuspuntua adierazteko bideak.
Hitzaldiaren ostean, hainbat aukeratuk Isauragaz afaltzeko aukera izan gendun. Hamazortzi lagun, zehazki. Zuzendaritzakoek alde egin eben izan eben lehen unean -ez zan berdina gertatu Felipe Gonzalez edo Marín etorritakoetan- eta gazteen afari bihurtu zan hura. Inolako zentsurarik gabekoa -egon badagoelako- danataz hitzegin genuan. Hezkuntza, abertzaletasuna, politikatik barrura dagoen alde konplexu -eta esango neuke, zikina-.

Badago azken egunotan diputatuen soldatei buruzko eztabaida. Eta egia esan, ez dabe gehiago merezi. Diputatuen kongresuan ez dagozalako kudeaketan argienak, politikan zorrotzen jolastu dabenak baino. Argi ikusten da, eurekaz zintzo eta hurbil mintzatzean, maila aparteko jendea ez direla eta ikuspuntu oso urriak daukiezela. Badago halere talde bakoitzean fundamentuzko kiderik baina oro har, penagarria suertatzen da kanpotik datorren herritarrarentzt parlamentuaren ikuspegi orokorra.
Isaura izan da arinagotik giltza Parlamenturako sarreran, eta izango da aurrerantzean ere, baina onartu behar da agerizkoa dana: politikariek ez dakie zer dan mundua eta zelan doa. Eurek badakie nora eroan nahi daben, eta beste guztia, dagoela.

Gaua San Quintineko ateetan.

2005-12-13T22:33:00.000+01:00

Espetxerako bidea erraza da; autobidea ia-ia sarreraino heltzen da: handik urten, bihurgune parea eta aurrez aurre aurkitzzen da lehen eraikina. Badago kartel handi bat, Kaliforniako Departamentua Berrabiltze eta Zuzenketarako" dioana. Baina gaur inor gutxik sinesten dau horrelakorik. Stanley Williams izeneko tipo batek, lagunen artean "Tookie" ezizenaz ezagutua, bere azken afaria ez dau nahi izan, praka bakero eta alkondara urdin bat eman deutsiez, eta korridore labur bat zeharkatu dau, azkenaurreko aldiz izten dan ate baten soinua entzunaz. Azkena bere hiltzailea heltzean izango da.
Lasai etzun egin da metal berde argiko kutxaren barruan dagoan koltxoian. Ez dau negarrik egin, ezta zarata handirik. Denbora asko izan dau espetxean, lar, heriotzari ongietorria prestatzeko.

Kanpoan isiltasun mingarrienak zulotzen dauz belarriak. Gurutze zuri batzuk dagoz ohol mehez egindakoak, zerura begira, eta entzuten dan soinu ozenena haietako bik ikutu azkarra daukienean da. Ordu asko dira gurutzea eskuetan, gora, eta indarrak ez dabe askorako emoten.
Kalifornian gagoz, 60.eko hamarkadetan gazteriaren paradisu izandakoa; love, peace and freedom bertatik hedatu ziran, bertan izan eben bihotza. Gaur ez dago abesteko gogorik, ez dago irribarre egiteko arrazoirik.

Tookie damutu egin da. New Orleansen jaiota, Los Angelesen eman ebazan bere haurtzaro eta nerabea, eta estatuetan zehar ezaguna dan "Crips" kale-taldea sortu eban. Lau hilketa leporatu eutsezan, eta berak bat ere onartu. Onartzeak indultoa ia ia ziur erantzita zeroan arren, bere hitzetan, "ezin onartu ez egindakoa". Baina damutu egin da, hainbat liburu idatzi dau umeentzat, indarkeriaren kontrako liburuak. Nobel sariaren lehiaketarako izendatua izan da Literaturan, eta zortzi biderrez bake Nobelarentzat. Gitxik egin dabe bakearen alde indarkeria nagusi dan garai honetan. Tookiek bai.

Ez dau beste gosaririk hartuko. Azkeneko biderrez entzun dau atea izten danaren soinua, azkenengo biderrez hatzamarrak elkarren artean ikutzearen sentzazioa. Hiru biderrez ziztatu dabe besoan: lehena burmuinera, lo gelditu daiten, bigarrena birikietara eta azkena bihotza gelditzeko.

Bihar etzunik atarako dabe ate honetatik. Atean dagoen jendea joaten hasia da, Joan Baez-ek " Swing Low, Sweet Chariot " XIX. mendeko esklabu baltzen abestiaz aurrera doan artean. Zakarrontzi baten "State murder" (Estatu hilketa) dioan kartela ikusten da. Ez dakit hilketa honeen arduradunek ordainduko daben inoiz, eta ordaintzekotan, eurentzat arau berdinak erabiltzea nahiko daben. Inork ez daki. Hemen danok jakin nahiko eben.
Kandela biren artean neska gazte bat dago, mexikarra ematen dau. "Gogoratzen dozu Schwarzenegger haurtzaindegi baten lanean sartzen zan poliziarena egiten ebana?" "Ba irakasle dabil oraingoan ere. Injustizia erakusten dau". Bere kartelak, belaun artean daukana, horixe dio.
Baina oraingoan, ez gabiltza pelikula batetan, eta amaitzerakoan ez dago atzera bueltatzerik botoi bat sakatzeagaz.

Sean Peen aktorea, San Quintin espetxearen aurrean batu den pertsonetako bat. (Argazkia: AP)

World Photo Press (I): Egunero 817

2005-12-13T21:38:00.000+01:00

Egunero 817. Egunero 817 pertsona hilko balira gure hondartzetan edo portu-hirietan, zein izango zan gizartearen erantzuna? Egongo zan lekurik beste edozein gaitarako komunikabideetan? Orain dala urtebete 288.410 pertsona hil ziran Asiako kostaldean, Sri Lanka, India, Indonesia, Maldibak, Malasia, Bangladesh, Myanmar -antzina Birmania- Tailandia eta Afrikako Somalia, Kenya eta Tantzanian.

Bestalde, aste honetan Bush jaunak -honek blog oso bat merezi dau, hori edo bapez- Irak-eko guda hasi zirenetik 30.000 lagun inguru hil dirala aitortu dau. Jakina da gobernuak ez dabiltzala oso fin matematika kontuetan eta borobilketa estrafalarioak egiten dabezala. Hoba errealitatea ez ezagutzea.
HIESak milaka pertsona lurperatzen dauz Afrikan, eta goseak beste hainbeste. Bitartean OMCko kideak bost izarretako hoteletan Hong Kong-en, bizitzarekin jolas makabroan.
Komunikabideekaz gertatzen dana zera da, edozein hondamendiari bere alde afektiboa desagertarazten deutsiela, Marketing kontua bihurtuz. Sufrimendua garrantzitsua da audientziak hala dioan bitartean, hurrena ez.
Gainera, dena erlatiboa dana dioan arauaren babespean, balio ezberdina daukie 2.000 hildako NY hiri maitean edo Asiako txokorik miresgarrienean, ez dabe berdin balio Bagdaen hildako 50 edo Madrilen hildako 200.
Heriotzaren adiskide handia ez naz, eta zenbatezina dan honekin ekuazioetan dabiltzanen laztasunari ez deutsat azalpen logiko edo ilogikorik aurkitzen.

Badagoz argazki batzuk, irudi bat izozteaz gain, sentimenduak kaiolatzen dabezanak ere, ikustean sentsazio ezberdin bat sortarazi. 2005eko World Photo Press lehiaketaren lan irabazlea, ezintasuna, samina, ulertezintasuna adierazteaz gain, bizitza eta heriotza lotzen dauz elkarri begira eta banatuta dauzen muturretan; besoa eta anderea, hildakoen kolore urdin kolpatu bezalakoa eta nahitaez bizitzaren pisua duen soinekoa.

Argazkia Arko Datta argazkilari indiarrarena da (Reuters). Cuddalore hirian lortutakoa da.

Gure zoologikoan badogu espezie ulertezin bat: politikariak.

2005-12-12T19:53:00.000+01:00

Liburutegian Europa guztiko egunkariak doguz, eta noizean behin hartu egiten dodaz. Gaurkoan Ingalaterrakoak izan dira, eta "The Guardian" dalakoan David Cameron toryen buruzagi barriari buruzko analisi luzea zegoen. Ez dot osorik irakurri -matematika klasea- baina ideia bat gelditu jat buruan.

Politiko eta kudeatzaile antonimoak dirala.

Politika botere kudeatzailera heltzeko bidea da edo behin hara helduta, besteengandik kontrola jasotzeko modua, behintzat kontzeptuz. Erresidentziako lagun batek, politika kontuetan sartuta dagoena, politika aldaketa sozialerako bidea dala dio.
Baina egun ikus dezakegna ez da hori. Politikariak helmuga modura hartu dabe politika, ez bide. Politikaren aplikazioan izoztu egin dira, herriaren sektoreen arteko borroka biziaraziz, euren eserlekua justifikatzeko ahaleginean edo. Gaur egun sentimendu kolektibo ororekin doguzan arazoak, funtsean, politikatik sortuak dira, eta ez aldebres, logikoena litzatekeena.
Honetarako arrazoi nagusia dago. Politikoei atxikituta doazen ezaugarriak kudeatzailearenen kontrakoak dira, kudeatzailetzat gobernu buruzagi ulertuz.
Politikoek erretorika lantzen dabe, irudia, formak azken finean. Kudeatzaileak ostera erretorikaren aldean ekintzak jarri behar dabez, irudiaz ahaztu eta erabaki zuzenak hartu, mamira helduz.
Edukiontzi eta edukinaren arazoa da; politikariak ontzi oso politak sortzen dabezan artisauak dira, baina ez dira kapaz barruan sartzeko ezer topatu behar dabenean.
Eta arazo larria dogu hau, kudeatzaileak egungo sisteman politikari bidea dabela, eta helmugara heltzean, ez dabela berau identifikatzen.

*Argazkian, "Euskal Pilota" filmearen aurreikusketa erresidentzian, gure asoziazioak antolatuta. Hurrengo baten mintzatuko gara asoziazioaz.

Unibertsitatea (I): Liburutegia

2005-12-12T19:32:00.000+01:00

Azterketen garaia hurbilduz doala igertzen da; unibertsitateko liburutegian idazten dodaz lerro honek eta azarotik hona guztiz aladatu egin da ikuspegia:
Liburutegiaren erdigune -eta funtsean mamia- ardatzaren inguruan hedatzen dan koliseo antzeko gela borobil eta mailaduna da, lau pisu edo maila dauena, zehazki. Orain dala hiru aste eserlekuak, 300 bat edo, ia hutsik egozan. Orain ordea erdiak edo mota guztietako ikasleez beteta dagoz, eta isiltasunak handi tu eta zabaltzen dauzen zaratak aurkitzen dira non-nahi: zurrumurruak, koadernoen orri-pasa, liburuen zaratotsak mahai eta apaletan iztean... Badirudi liburutegia ez nahiezko anplifikadore bat dala, eta ziurrenik, hemendik aurrera, ikara eta urduritasunaren soinuak ozendu egingo zaizkigu jomugen zoologiko honetan, munduaren kaleidoskopio azalekoa.

Erlojuen bateriak ere agortzen direlako

2005-12-11T13:04:00.000+01:00

Ez dakit nire paranoia horretako bat izango dan, baina uste dot gizakiok oroimenarekin dogula arazo larria, beste askoren artean. Badirudi gauza askotarako oroimen amaigabea dogula, ia ia mekanikoa, artxibo baten bezalakoa, eta beste batzuentzat tukuaz edo gabiltzala. Zorigaitzeko animaliak eta oro har ezkorrak garela esaten den arren, ezinezkoa egiten jaku gure errealitatea onartzea eta oroimena erabiliz sistematikoki idealizatzen dogu iragana, oraina apaintzeko asmotan.

Hurbiltzen dabil Asiako hego-ekialdeko kostaldea suntsitu zuen zorigaitzeko tsunamiaren lehen urteurrena, eta ziurrenik ospakizun piloa egongo da dirua batzeko, oroimena pizturik mantentzeko eta horrelako asmo jatorrekin, baina... zer gertatu izan da urte osoan zehar? Zeinek lagundu dau ahal zeuen heinean? Eta gatazka hau EEBBtako ekialdeko kostan edo Europan gertatutakoak balira? Badirudi gizartea errukiz baino ez dala mogitzen, epe laburreko errukiz gainera, zeozelango denbora pasa balitz moduan. Baina mundua ez da errukiz eta limosnaz eraikitzen.
Gure emozioak eta oroimena komunikabideekin estuegi lotuta dauz, eta komunikabideek, beste edozein enpresa moduan, diruaren sentsibilitateari baino ez deutsie entzuten.

*Argazkia World Photo Press erakundearen 2005eko lehiaketaren irabazleetako bat da. Datozan aste edo hileotan aurtengo lan irabazleetako batzuk komentatuko dodaz, martitzenero.

Berreskuratzen (III)

2005-12-11T00:48:00.000+01:00

Udazkena Madrilen (2005eko azaroak 7)

Gaur, lehen aldiz, berogailua piztu dugu Leganeseko txoko honetan. Metrotik irtetzean, unibertsitatetik bueltan, bostak inguru, eguzkia kemenik gabe epeltzen zuen apaindura baino ez zen, polita oso, baina beldur pittinik sortzeko ahalgabea. Hostoak daude lurretik -horitik marroira, berdea tarte eta kanpo- oinezkoen atzetik airearen pausu bakoitzean. Jendeak udako erritmo estresantea baztertu egin du, eta hemen gelditzea edo are gehiago, geldiaraztea ezinezkoa bada ere, bestelako tankerak sumatzen dira metro geltokietan, RENFEan, unibertsitatean... Jendeak ez du hotza maite, eta kilkerduta edo, baretu egin da.

Berreskuratzen (II)

2005-12-11T00:45:00.000+01:00

Reportandonos desde tierras mayas (2005eko uztailak 4)

Luzaro ahaztuta egon da blog hau, eta bapatean email bat jaso dot: badago irakurlerik, erantzutera ausartzen dana ere, erantzun ona, gainera. Ta agian hau ez da unerik onena idazteko, edo agian bada.
Galduta nabil, mapen artean, ametsak errepide baten zehar luzatzeko lanari ekinez, beste batzuk urtebete barru amestutako bizitza bizitzaren amets bihur dezaten.
Eta Yucatan izugarria da, itsasoaren luzapen berdea, irakiten dabilen ur hostotsua, eztanda begetala: oihana. Tartean, hiri kolonialak, etxeak mila kolorez margotuta dagoz agian barruko tristura oztontzeko. Irribarre asko ikusi dot bidean; aurpegi tristeak ere, ezintasunaren gereizpeak itsututako neska lirainen aurpegiak, besteak beste.
Valladolid-etik Chichen Itza-ra, mayak gure artean bizi direla berriz sinisteko. Eta horren ostean Mérida eta handik hegoalderantz, ahal izanez gero merkantziazko trenen baten, merke urteten baita: dohan.
Valladolid, Yucatán.
That's all, folks!

P.D: Mayak bizi dira, bai, baina ez templuetan, herritxoetan hirietako merkatuetan... hurrengorako.

Berreskuratzen (I)

2005-12-11T00:35:00.000+01:00

Aipatutako blogean euskeraz idatzitakoak jarri egingo dodaz, alperrik gal ez daitezen. Gauza asko aldatuko nebazan egun, baina hoba diren moduan iztea.

Kazaa, connect, (2005eko otsailak 26)

Gaur, Antonio Flores-en "Abril" abestiaren atzetik ibili naz; nire aurrekontuaren estutasunen ondorioz eta etxeko oairea musikaz betetzeko premiak internet-en bilatzera bultzatu nabe. Kaaza izeneko programa bat erabili dot: teorikoki, ordenagailu pertsonaleen arteko trukea da, legala. SGAEren errieta eta disketxetako jabeen aurpegi serioetaz aparte, kontsumitzailearentzat kriston asmakuntza da. Baina kontu honetaz beste egun baten: gaur ez.
Gaur, lagunok, egungo kulturaz arituko naz. Eta ez eruditoen kultura, sasikultura klasista horrekin: gehiago dakit, gehiago ezagutzen dot, beraz, kultoagoa naz: arinagoa, balio handiagokoa, bla bla bla. Ez, ez.
Kultura ez baita hori. Kultura bakoitzaren kontua da, egilearekin bitarteko konexio bat. Gaur flamenko pixkat entzuteko gogoa neukan: kitarren soinu garbia, ahots sentikorrak. Beroagaz batera (elurra ondino mendi magalean, Belatxikitatik Aramotz-era) Granada, Sevilla eta Cordoba-n emandako egunak eta han itzi neban guztia etorri jat burua, eta nostalgia lausotzeko (areagotzeko?) makinarik boteretsuena musika da. Beraz, Abril, Antonio Flores. .
Kaaza-n Abril sartu dot, itxaropen eskasarekin. 99 abesti. Baten bat izango da, agian.... Larogei ta hemeretzi horretatik, hirurogei ta hamar baino gehiago, Abril Lavigne. Kirten batek Avril eta Abril konfunitu dauz, udabarriaren hasiera Estatu Batuetako sentzazio musikalarekin parekatuz.
Txoritokitik cassette-a bajatu. Zinten artean bilatzen hasi, urdin zuritua, gastatua: Antonio Flores, Antología.
Soinu zaharkitua, urteek emandako arrokeriaz apaindua. Eta etxeko txoko guztietan, bapatean, San Nicolas enparantzako usaina somatu dot: begiak zabaldu, eta Alhambra, gorri, ikutezin. Kaaza, file, close. Ez dago niretzat egina.

Ezer ez da galtzen denboran (Internet eta mirariak)

2005-12-10T23:54:00.000+01:00

Orain dala ia urtebete, 2005aren urtarrilean, beste blog bat hasi neban. Lehena. Orduan mugimendu honek ez zeukan hainbesteko arraskata, eta denbora betetzearren baino ez neban hasi "La pluma de Chiquian" dalakoa. Chiquian, Hegoamerikan ezagututako leku bategatik, Peruko Andeetan, betirako lotu nauena. Izen alferra ekimen alferrago batentzat. Hamar hilabetetan zazpi testu baino ez dot "eskegi", gehienak ordenagailuko artxiboetan zehar bueltaka ibili ostean berreskuratuta. Lehena, besteak beste.
Lehen sarreratxo horretan poema bat zan erdigune, "Hamar hitz eskaini zenizkidanekoa". Udazken partean idatzitakoa zan, ulertezinak suertatzen jatazan sormen literario bolada horietako batetan. Gogoratzen messenger-ean nenbilela, orduak pasa zapatuko arratsalde euritsu baten, egunkariak irakurtzen, eta Elenarekin hizketan.
Elena, esaiztezuz hamar hitz, burutik agertzen jatzuzan lehenak. Kaixo, etxea, farola, korrika, erori, pentsatu, zapata, mundua, erlojuak, lorea. Eta horrekaz poematxo bat, pentsatu barik idazten dozun horretakoa.

kaixo esan beharko nizun,
baina aio idazten dut,
etxea uztera noalako,
farola baten paretik igaroz,
korrika hasiz eta
espaloiean eroriz ertzean,
badakit.

pentsatu amaitezina dela,
zapata pare bakarra duzula, eta halere,
mundua ez dela ezer, Elenaren
erlojuak gaur izan duen amesgaiztoa baino,
izatez,
lorea, lore bat, zure lorea;
guinness-ean murgildutako ilusioak,
Poesia.

Eta beldurra edo antzeko zeozer sentitu dot une batez, orain dala urtebete, saiatu barik, nire etorkizuna idazten nenbilelako.
Hau idatzi nebanean Amorebietan nenbilen, gure etxean hamazazpi urtetan zehar pilatutako objektu, oroitzapen eta loturekin. Gaur, ostera, Madriletik idazten dot, etxetik "korrika" urten nintzela farola paretik, asko pentsatu barik. Eta zeozelan erori egin nintzela aitortu beharra dago, epe laburrerako zutunik banengoen ere.
Zapata pare bakarra daukat armairuan eta hau amaitezina dan ez dakit, erlojuari ez deutsat lar begiratzen, halere.
Hiri kanpoaldeko leiho honetatik loreak ikusten dira, atzekaldeko lorategi ederrean, basoen gabezia apaintzen dauan asmakuntza hotz honetan. Begiratuko dot beraz lorategitik at noizean behin, munduari buruz zeozer kontatzeko, poesia apurrarekin, badaezpadan, inork irakurri nahi badau.
Kaixo, beraz.